احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
999
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
مشخصات : گياهى است از خانوادهء خيار , Cucurbitaceae با گونههاى مختلف ، بهطور كلى گياهى است بالارونده كه معمولا براى آن قيّم و داربست مىبندند و با پيچك خود از آن بالا رفته و روى داربست گسترده مىشود . برگهاى آن در ابعاد برگ خطمى گل سرخى بوده و پوشيده از مو مىباشد . ساقهء اصلى آن دراز ، گرهدار و محل گرهها زاويهدار است . پس از پنج يا شش ماه كه از كاشت آن گذشت گلهاى درشت و زردرنگى شبيه گل خيار ظاهر مىشود . ميوهء آن سبز تيره و خالدار است و مانند دوكى كه از قسمت وسط متورم و از دو طرف باريك است و يا استوانهاى باريك و دراز به قطر دو تا سه سانتىمتر و طول سى تا صد سانتيمتر است . دانههاى آن در برخى گونهها قرمز رنگ است و در داخل ميوه قرار دارد . اين گياه در تمام مناطق چين در اطراف خانهها كاشته مىشود و در اغلب مناطق هندوستان و ساير مناطق آسيا و اروپا نيز مىكارند ، در ايران زياد معمول نيست ولى در بعضى مناطق كاشته مىشود . خواص درمانى : آب دمكردهء آن را بنوشيد . مدرّ و تونيك و مسهل است ، براى بيمارىهاى پوست خوب است ، براى آسم نافع مىباشد ، قىآور است ، در موارد بزرگشدگى طحال كاربرد دارد ، موجب تقويت آلات تناسلى مىشود ، براى رودهها مفيد است و معده را گرم مىكند . ميوهء ليف خواص درمانى : 1 - آن را خشك نموده و بسوزانيد و خاكستر آن را مصرف كنيد . بادشكن است ، براى نرم كردن سينه مفيد است ، ضد عفونى كننده است ، ضد انگل مىباشد ، خون را خنك مىكند و جريان خون را تنظيم مىنمايد ، ترشح شير را افزايش مىدهد ، خونريزى مثانه را متوقف مىسازد ، اگر در پاكى مصرف شود قاعدهآور است و اگر در دوران عادت ماهيانه مصرف شود زيادى ترشح خون را كم مىكند ، براى درمان يرقان و ورمهاى سرطانى و آبله و دنداندرد و تب مخملك مفيد مىباشد . 2 - خاكستر سوختهء آن را با قرمز دانه مخلوط كنيد و براى خشك كردن تاولهاى چركى آبله به كار ببريد . مغز دانهء ليف خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . قىآور است ، اسهال خونى را متوقف مىسازد . 2 - به آب جوشاندهء آن كمى كافور بزنيد و بخوريد . براى قطع سكسكه مفيد است .